Płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa to zamknięte poddziałanie 6.5 Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Ostatni nabór wniosków trwał od 30 września do 29 października 2020 roku. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 nie zawiera interwencji, która by je zastępowała. Stan na 24 sierpnia 2026 roku.
Samo rozporządzenie nadal figuruje w Dzienniku Ustaw jako obowiązujące, więc formalnie nikt go nie uchylił. Praktycznie jednak nie da się z niego skorzystać. Wysokość pomocy liczono bowiem od dnia trwałego przekazania gospodarstwa do 31 grudnia 2020 roku, a dla gospodarstwa przekazanego dzisiaj ten okres wynosi zero.
Najważniejsza zmiana od czasu, gdy płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa jeszcze działały, dotyczy emerytury. Rolnik oddający dziś ziemię nie kupuje już tym samym prawa do pełnego świadczenia, ponieważ od 15 czerwca 2022 roku prowadzenie gospodarstwa nie zawiesza części uzupełniającej emerytury rolniczej z KRUS. Dalsza część tekstu opisuje status programu, jego warunki historyczne oraz to, co rolnikowi przekazującemu gospodarstwo przysługuje dzisiaj.
|
Czy dziś można dostać płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa?
Nie. Na 24 sierpnia 2026 roku nie trwa żaden nabór wniosków i żaden nie jest zaplanowany. Ostatni z pięciu naborów w historii poddziałania 6.5 zamknięto 29 października 2020 roku, co potwierdza strona Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poświęcona temu instrumentowi.
Trzeba tu rozróżnić dwie rzeczy, które łatwo pomylić. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 kwietnia 2016 roku, regulujące całe poddziałanie, ma status obowiązujący. Jego tekst jednolity ogłoszono niedawno, bo 3 września 2025 roku w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1215. Przepis żyje, ponieważ obsługuje zobowiązania zaciągnięte w zamkniętych naborach.
Nie znaczy to jednak, że instrument da się uruchomić. Paragraf 5 ustęp 2 punkt 2 rozporządzenia mówi wprost, że wysokość pomocy jest liczona od daty trwałego przekazania gospodarstwa rolnego do dnia 31 grudnia 2020 roku. Data graniczna minęła prawie sześć lat temu. Wniosek o płatność dla rolników przekazujących małe gospodarstwa dawałby dziś wynik zerowy.
Sprawdziliśmy również harmonogram naborów wniosków ARiMR na 2026 rok. Agencja opublikowała go 30 grudnia 2025 roku, a wersja aktualna nie uwzględnia naborów zakończonych do 21 sierpnia 2026 roku. Nie ma w nim ani jednej pozycji dotyczącej przekazania gospodarstwa.
Żeby wykluczyć błąd odczytu, w tym samym przebiegu sprawdziliśmy, czy dokument w ogóle zawiera treść. Zawiera. Wymienia 18 naborów ARiMR na wrzesień, październik i listopad 2026 roku, a wśród nich interwencję I.10.3 „Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF” z terminem 2 września – 1 października 2026 roku oraz interwencję I.13.2 „Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów rolnych” z terminem 24 września – 27 października 2026 roku. Do tego dochodzą cztery nabory ciągłe prowadzone przez banki współpracujące z BGK.
Wniosek jest więc precyzyjny w obie strony. Brak wpisu w harmonogramie dowodzi tego, że nabór nie jest zaplanowany. Nie jest natomiast dowodem uchylenia przepisu, bo przepis obowiązuje.
Czym były płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa w PROW 2014-2020
Nota historyczna. Cała ta sekcja opisuje stan zamknięty i jest napisana w czasie przeszłym. Warunki poniżej obowiązywały w latach 2016–2020 i nie stanowią dziś oferty dla nikogo.
Płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa kierowano do uczestników systemu dla małych gospodarstw, którzy w sposób trwały oddawali ziemię innemu rolnikowi. Warunek trwałego przekazania gospodarstwa rolnego uznawano za spełniony dopiero po przeniesieniu własności wszystkich gruntów rolnych oraz zwierząt gospodarskich objętych systemem. Limit środków na całe poddziałanie w PROW 2014–2020 wynosił, według ARiMR, prawie 30 milionów euro.
Kto mógł otrzymać pomoc?
Wnioskodawcą mogła być wyłącznie osoba fizyczna prowadząca działalność rolniczą na własny rachunek w Polsce. Paragraf 2 ustęp 1 rozporządzenia wymagał od niej łącznie czterech cech. Rolnik uczestniczył w systemie dla małych gospodarstw, figurował w ewidencji producentów, miał ukończone 18 lat w dniu złożenia wniosku i był obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Do tego dochodziły dwa zobowiązania na przyszłość. Rolnik zaprzestawał działalności rolniczej od dnia przekazania i nie podejmował jej przez co najmniej 5 lat. Jeżeli w dniu złożenia wniosku podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, po przekazaniu gospodarstwa nie mógł mu już podlegać.
Wymagania obejmowały także drugą stronę umowy. Przejmujący nie mógł mieć ustalonego prawa do emerytury ani renty z tytułu niezdolności do pracy i musiał figurować w ewidencji producentów. Zobowiązywał się też prowadzić działalność rolniczą na przejętych gruntach przez 5 lat od dnia przejęcia, przy czym osoba fizyczna musiała robić to osobiście.
Ograniczenia dotyczyły wreszcie samego gospodarstwa. Przekazać można było wyłącznie takie, w którym co najmniej 70 procent gruntów rolnych stanowiły grunty będące od co najmniej roku własnością lub współwłasnością rolnika. Sam rolnik zatrzymywał do własnego użytku najwyżej 0,5 hektara, i to pod warunkiem, że uprawiał je wyłącznie na potrzeby swoje oraz osób ze swojego gospodarstwa domowego.
Jak liczono wysokość dofinansowania?
Wysokość płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa stanowiła 120 procent rocznej płatności, do której rolnik kwalifikował się w ramach systemu dla małych gospodarstw. Kwotę tę mnożono przez okres od daty trwałego przekazania gospodarstwa do 31 grudnia 2020 roku. Pomoc wypłacano jednorazowo.
Ta konstrukcja tłumaczy, dlaczego program wygasł sam z siebie. Im później rolnik oddawał ziemię, tym krótszy okres wchodził do wyliczenia, aż do zera po 31 grudnia 2020 roku. Data graniczna była wpisana wprost w przepis i nie wynikała z decyzji o zamknięciu naboru.
Przekazanie mogło nastąpić wyłącznie na podstawie umowy sprzedaży albo umowy darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego. Dzierżawa, użyczenie ani nieformalne oddanie ziemi warunku nie spełniały.
Ile punktów trzeba było zebrać?
O kolejności przysługiwania płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa decydowała suma punktów przyznanych według trzech kryteriów wyboru z paragrafu 10 ustęp 2 rozporządzenia.
| Kryterium | Wariant | Punkty |
|---|---|---|
| Powierzchnia przekazywanego gospodarstwa | do 3 ha gruntów rolnych | 1 |
| powyżej 3 ha i nie więcej niż 6 ha | 3 | |
| powyżej 6 ha | 5 | |
| Powierzchnia gospodarstwa przejmującego | do 5 ha gruntów rolnych | 3 |
| powyżej 5 ha i nie więcej niż 10 ha | 2 | |
| powyżej 10 ha | 1 | |
| Wiek i ubezpieczenie przejmującego | osoba fizyczna w wieku do 40 lat, ubezpieczona jako rolnik z mocy ustawy i w pełnym zakresie | 3 |
Próg przyznania pomocy wynosił co najmniej 2 punkty. Warto to podkreślić, bo w obiegu funkcjonowała także liczba 3. Próg trzech punktów obowiązywał wyłącznie do 16 sierpnia 2017 roku. Rozporządzenie zmieniające z 1 sierpnia 2017 roku, ogłoszone pod pozycją 1531, obniżyło go do dwóch ze skutkiem od 17 sierpnia 2017 roku, a więc jeszcze przed naborem z 2018 roku.
Osobnym warunkiem koniecznym, niezależnym od punktacji, była powierzchnia gospodarstwa powstałego po przejęciu. Musiała ona osiągnąć co najmniej średnią krajową powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie. W województwach, w których średnia była niższa od krajowej, wystarczała średnia wojewódzka.
Kiedy odbywały się nabory?
W całej historii poddziałania ARiMR przeprowadziła pięć naborów wniosków, zawsze na przełomie września i października.
- 12 września – 11 października 2016 roku, nabór pierwszy
- 25 września – 24 października 2017 roku
- 28 września – 27 października 2018 roku, ogłoszony przez Prezesa ARiMR 28 sierpnia 2018 roku
- 30 września – 29 października 2019 roku
- 30 września – 29 października 2020 roku, nabór ostatni
Wniosek składano do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego dla miejsca położenia przekazywanego gospodarstwa, osobiście, przez upoważnioną osobę albo listem poleconym. Terminy proceduralne były sztywne. Kierownik biura wydawał decyzję w ciągu 90 dni od zakończenia naboru. Beneficjent miał kolejne 90 dni od doręczenia decyzji na przekazanie gospodarstwa i zaprzestanie działalności, a wypłata następowała w ciągu 90 dni od złożenia kompletnego wniosku o płatność.
Dlaczego poddziałanie 6.5 nie ma następcy w Planie Strategicznym WPR 2023-2027?
Bo zniknął warunek wejścia do programu. Pomoc przysługiwała rolnikowi, który uczestniczył w systemie dla małych gospodarstw z artykułu 61 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Tego systemu w polskim prawie już nie ma, więc nie ma też kogo nagradzać za wyjście z niego.
Rozporządzenie 1307/2013 utraciło moc ze skutkiem od 1 stycznia 2023 roku na podstawie artykułu 154 ustęp 2 rozporządzenia (UE) 2021/2115. Stosuje się je nadal wyłącznie do wniosków odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed tą datą. Krajowa ustawa z 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego utraciła moc na podstawie artykułu 168 ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023–2027. Ustawa ta weszła w życie 15 marca 2023 roku. Obie informacje figurują w odnośnikach do tekstu jednolitego samego rozporządzenia o poddziałaniu 6.5.
Sprawdziliśmy też stronę popytową. W opisowej wersji harmonogramu ARiMR na 2026 rok, obejmującej pełny katalog interwencji Planu Strategicznego od I.1 do I.14, słowo „przekaz” nie występuje ani razu. Ten sam skan odnajduje w dokumencie interwencje, które faktycznie istnieją, między innymi I.1.1, I.10.5 i I.11, więc zero trafień nie jest wadą metody. Identyczny wynik daje tekst jednolity ustawy o Planie Strategicznym, w której nie ma interwencji polegającej na przekazaniu gospodarstwa.
Uwaga na podobieństwo nazw, bo to najczęstsze źródło pomyłki. W Planie Strategicznym istnieje interwencja I.1.1 „Płatność dla małych gospodarstw”. To płatność bezpośrednia dla gospodarstw o niewielkim areale, przyznawana według artykułu 36a ustawy o Planie Strategicznym. Warunkiem jest co najmniej 1 hektar gruntów objętych podstawowym wsparciem dochodów oraz nie więcej niż 5 hektarów użytków rolnych w posiadaniu rolnika na 31 maja roku złożenia wniosku. To nie są płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa. Przeciwnie, płatność dla rolników przekazujących małe gospodarstwa nagradzała wyjście z rolnictwa, a interwencja I.1.1 wspiera rolnika, który gospodaruje dalej.
Co dziś zyskuje rolnik, który przekazuje małe gospodarstwo?
Premii za samo przekazanie nie ma. Zmieniło się natomiast coś, co dla wielu rolników waży więcej niż jednorazowa wypłata z zamkniętych płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa. Przekazanie gospodarstwa przestało być warunkiem otrzymywania pełnej emerytury rolniczej z KRUS z dniem 15 czerwca 2022 roku.
Do tej daty rolnik, który dalej prowadził gospodarstwo, miał zawieszaną część uzupełniającą świadczenia, czyli jego większy składnik. Ustawa z 28 kwietnia 2022 roku o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ogłoszona pod pozycją 1155, przeredagowała artykuł 28 tej ustawy. Po zmianie częściowemu zawieszeniu podlega wyłącznie wypłata renty rolniczej. Emerytury rolniczej to już nie dotyczy.
Ustawodawca zamknął też sprawę wstecz. Artykuł 3 ustawy zmieniającej nakazał wypłacać w pełnej wysokości, od dnia jej wejścia w życie i bez wydawania decyzji o wznowieniu, te emerytury rolnicze, które wcześniej zawieszono z powodu niezaprzestania działalności rolniczej.
Czy trzeba przekazać gospodarstwo, żeby dostać pełną emeryturę rolniczą?
Nie trzeba. Artykuł 19 ustęp 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wymienia dwa warunki i żaden z nich nie dotyczy ziemi. Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który osiągnął wiek emerytalny, czyli 60 lat w przypadku kobiety i 65 lat w przypadku mężczyzny, oraz podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez co najmniej 25 lat. Szerzej opisują to zasady przyznawania emerytury rolniczej.
Osobną, historyczną ścieżką pozostaje artykuł 19 ustęp 2, czyli wcześniejsza emerytura przy wieku 55 lat dla kobiety i 60 lat dla mężczyzny oraz 30 latach ubezpieczenia. Ta ścieżka wymagała zaprzestania działalności rolniczej, ale artykuł 19 ustęp 2a ogranicza ją do rolników, którzy spełnili te warunki do 31 grudnia 2017 roku. Dla osoby planującej przekazanie gospodarstwa dzisiaj jest to przepis martwy.
Ile warta jest część uzupełniająca emerytury rolniczej?
Emerytura rolnicza składa się z części składkowej i części uzupełniającej. Część składkową liczy się jako 1 procent emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Część uzupełniająca wynosi 95 procent emerytury podstawowej, jeżeli liczba lat przyjęta do części składkowej jest mniejsza niż 20. Przy każdym pełnym roku powyżej 20 lat zmniejsza się ją o 0,5 procent emerytury podstawowej, ale nie może zejść poniżej 85 procent.
Według KRUS emerytura podstawowa od 1 marca 2026 roku wynosi 1780 zł 64 gr. Po podstawieniu tej kwoty do przepisu widełki części uzupełniającej wypadają od 1513,54 zł do 1691,61 zł miesięcznie. Tyle mniej więcej rolnik tracił przed 15 czerwca 2022 roku za to, że nie oddał gospodarstwa. Dla porządku dodajmy, że najniższa emerytura wypłacana przez KRUS wynosi od 1 marca 2026 roku 1978 zł 49 gr.
Kiedy zaprzestanie działalności rolniczej nadal jest konieczne?
Przy rencie. Zgodnie z artykułem 28 ustęp 3 ustawy wypłata części uzupełniającej ulega zawieszeniu w całości, jeżeli rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Dotyczy to osób pobierających rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy.
Za zaprzestanie działalności rolniczej ustawa uznaje sytuację, w której ani rencista, ani jego małżonek nie jest właścicielem, współwłaścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Przepis wymienia przy tym wyłączenia, między innymi grunty wydzierżawione umową pisemną potwierdzoną przez wójta i zawartą przy rencie stałej na co najmniej 10 lat z osobą spoza najbliższego kręgu rencisty.
Ustawa przewiduje również furtkę. Artykuł 55 ustęp 2a pozwala Prezesowi KRUS przyznać renciście, któremu zawieszono całą część uzupełniającą, prawo do wypłaty 50 procent tej części na czas określony, jeżeli istnieją szczególne przeszkody w zaprzestaniu działalności rolniczej.
Jak trwale przekazać gospodarstwo rolne zgodnie z prawem?
Każda z dostępnych dróg kończy się u notariusza. W grę wchodzą trzy konstrukcje, czyli darowizna, sprzedaż oraz umowa z następcą uregulowana w rozdziale 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wybór między nimi zmienia nie tylko koszt, lecz także moment, w którym ziemia zmienia właściciela.
Czym różni się umowa z następcą od darowizny?
Umowa z następcą działa z odroczonym skutkiem. Zgodnie z artykułem 84 ustawy rolnik zobowiązuje się przenieść własność i posiadanie gospodarstwa na osobę młodszą od siebie co najmniej o 15 lat. Przeniesienie następuje dopiero z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, pod warunkiem że następca będzie do tego czasu pracować w tym gospodarstwie. Sama umowa oraz umowa zawierana w celu jej wykonania wymagają formy aktu notarialnego.
Darowizna przenosi własność od razu, w dniu podpisania aktu. Umowa z następcą daje natomiast rolnikowi mocniejszą pozycję na czas przejściowy. Artykuł 87 pozwala mu żądać przed sądem rozwiązania umowy, jeżeli następca bez usprawiedliwionych powodów nie podjął albo zaprzestał pracy w gospodarstwie lub nie wywiązuje się z przyjętych obowiązków.
Kto może przejąć grunty rolne?
Krąg nabywców zawęża ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu ogłoszonym w tekście jednolitym z 14 lipca 2026 roku. Zasadą z artykułu 2a jest, że nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, a łączna powierzchnia po zakupie nie może przekroczyć 300 hektarów użytków rolnych. Od zasady tej istnieje wyjątek kluczowy dla przekazań rodzinnych, ponieważ ograniczenia nie stosuje się do nabycia przez osobę bliską zbywcy.
Nabywca ma też obowiązek następczy. Artykuł 2b nakazuje mu prowadzić gospodarstwo przez co najmniej 5 lat od dnia nabycia, a osobie fizycznej prowadzić je osobiście. W tym okresie nieruchomości nie wolno zbyć ani oddać w posiadanie komuś innemu bez zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Dwa progi warto zapamiętać. Przepisów ustawy w ogóle nie stosuje się do nieruchomości rolnych o powierzchni użytków rolnych mniejszej niż 0,3 hektara. Przy sprzedaży prawo pierwokupu przysługuje dzierżawcy spełniającemu warunki ustawowe, a w razie jego braku Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa, przy czym pierwokupu nie stosuje się, gdy kupującym jest osoba bliska zbywcy. Pozostałe ograniczenia opisują zasady obrotu ziemią rolną.
Z jakiego wsparcia może dziś skorzystać osoba przejmująca gospodarstwo?
Pieniądze przesunęły się ze strony oddającej na stronę przejmującą. Plan Strategiczny dla WPR 2023–2027 nie płaci za wyjście z rolnictwa, płaci za wejście do niego i za rozwój małego gospodarstwa.
W katalogu interwencji figuruje I.11 „Premie dla młodych rolników”, o którą ubiega się osoba fizyczna, oraz I.10.5 „Rozwój małych gospodarstw” w dwóch wariantach. Wariant 10.5.1 obejmuje krótki łańcuch dostaw i gospodarstwa ekologiczne, wariant 10.5.2 pozostałe operacje. Obie ścieżki opisujemy osobno, w tekstach o tym, komu przysługują premie dla młodych rolników oraz jak działa wsparcie na rozwój małych gospodarstw.
Terminy trzeba jednak sprawdzać za każdym razem. W harmonogramie obejmującym nabory otwarte lub planowane po 21 sierpnia 2026 roku żadna z tych dwóch interwencji nie ma wskazanego terminu, co oznacza, że ich tegoroczne nabory już się zakończyły.
Jak sprawdzić samodzielnie, czy nabór wrócił?
Wystarczą cztery bezpłatne źródła. Informacja o naborze pojawia się w nich wcześniej niż w serwisach branżowych, a przy programach rolnych różnica bywa liczona w tygodniach.
- Harmonogram naborów wniosków ARiMR na dany rok, publikowany w serwisie gov.pl w zakładce Planu Strategicznego dla WPR. Treść siedzi w załącznikach PDF, nie na samej stronie, więc trzeba je otworzyć.
- Ogłoszenia Prezesa ARiMR. Przy poddziałaniu 6.5 ogłoszenie musiało się ukazać nie później niż 30 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków, a sam termin trwał od 14 do 30 dni.
- Baza aktów prawnych eli.gov.pl, gdzie sprawdzisz status rozporządzenia i datę ostatniego tekstu jednolitego.
- Biuro powiatowe ARiMR właściwe dla położenia gospodarstwa oraz placówka terenowa KRUS, jeżeli pytanie dotyczy świadczeń emerytalno-rentowych.
Gdyby płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa kiedykolwiek wróciły, informacja pojawi się najpierw w harmonogramie, a potem w ogłoszeniu Prezesa ARiMR. Do tego czasu każda strona zapowiadająca nabór w czasie przyszłym opisuje stan sprzed 2021 roku.
Najczęstsze pytania o płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa
Czy w 2026 roku jest nabór na płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa?
Nie. Wnioski przyjmowano ostatni raz jesienią 2020 roku, od 30 września do 29 października. W harmonogramie naborów ARiMR na 2026 rok, w wersji nieuwzględniającej naborów zakończonych do 21 sierpnia 2026 roku, nie ma żadnej interwencji dotyczącej przekazania gospodarstwa. Sprawdzone 24 sierpnia 2026 roku.
Czy poddziałanie 6.5 zostało uchylone?
Nie. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 kwietnia 2016 roku ma status obowiązujący, a jego tekst jednolity ogłoszono 3 września 2025 roku w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1215. Programu nie da się jednak uruchomić, ponieważ wysokość pomocy liczono do 31 grudnia 2020 roku i nie ma zaplanowanego naboru.
Ile wynosiła pomoc za przekazanie małego gospodarstwa?
Wysokość pomocy stanowiła 120 procent rocznej płatności, do której rolnik kwalifikował się w ramach systemu dla małych gospodarstw, pomnożone przez okres od daty trwałego przekazania gospodarstwa do 31 grudnia 2020 roku. Wypłacano ją jednorazowo. Limit środków na płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa w całym PROW 2014–2020 wynosił, według ARiMR, prawie 30 milionów euro.
Czy muszę przekazać gospodarstwo, żeby dostać emeryturę rolniczą z KRUS?
Nie. Artykuł 19 ustęp 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wymaga wieku emerytalnego, czyli 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny, oraz co najmniej 25 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Prowadzenie gospodarstwa nie powoduje już zawieszenia części uzupełniającej emerytury, bo przepis o zawieszaniu zmieniono z dniem 15 czerwca 2022 roku. Warunek zaprzestania działalności rolniczej pozostał przy rencie rolniczej.
Ile ziemi mógł zostawić sobie rolnik, który przekazywał gospodarstwo?
Najwyżej 0,5 hektara. Paragraf 4 rozporządzenia uznawał warunek zaprzestania działalności rolniczej za spełniony, jeżeli po przekazaniu łączna powierzchnia gruntów rolnych posiadanych przez rolnika i jego małżonka nie przekraczała 0,5 hektara, a działalność na tych gruntach służyła wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych rolnika oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Komu można dziś przekazać gospodarstwo rolne?
Zasadą z artykułu 2a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jest, że nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, a powierzchnia po nabyciu nie może przekroczyć 300 hektarów użytków rolnych. Ograniczenia tego nie stosuje się do nabycia przez osobę bliską zbywcy. Nabywca musi następnie prowadzić gospodarstwo przez co najmniej 5 lat, a osoba fizyczna osobiście.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 sierpnia 2025 r., tekst jednolity rozporządzenia z 18 kwietnia 2016 r. w sprawie poddziałania „Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi”, Dz.U. 2025 poz. 1215 – eli.gov.pl (dostęp 24.08.2026)
- Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, strona poddziałania 6.5 oraz archiwum naborów z lat 2016–2019 – gov.pl/web/arimr (dostęp 24.08.2026)
- Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, „Harmonogram naborów wniosków o przyznanie pomocy w 2026 r.”, publikacja 30 grudnia 2025 r. – gov.pl/web/arimr (dostęp 24.08.2026)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 20 listopada 2025 r., tekst jednolity ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, Dz.U. 2025 poz. 1770 – eli.gov.pl (dostęp 24.08.2026)
- Ustawa z 28 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Dz.U. 2022 poz. 1155 – eli.gov.pl (dostęp 24.08.2026)
- Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, „Kwoty świadczeń” – gov.pl/web/krus (dostęp 24.08.2026)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 8 lipca 2026 r., tekst jednolity ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, Dz.U. 2026 poz. 941 – eli.gov.pl (dostęp 24.08.2026)
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 7 listopada 2024 r., tekst jednolity ustawy z 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, Dz.U. 2024 poz. 1741 – eli.gov.pl (dostęp 24.08.2026)